Kratiyademo
Tərs düşən demokratiyamız
Sosial şəbəkələrdə xeyli müddət əvvəl yayılan, müstəqilliyimizi əldə etdiyimiz xalq hərəkatı dövrünə aid, üzərində “Haradasan ay demokratiya?” yazılan pankart tutan hərəkatçıları əks etdirən bir şəkil var idi.
20 il əvvəlki şəkildəki sual bu gün də dəyişməyib və kifayət qədər aktualdı.
Doğrudanmı biz hələ də demokratiyanın yolunu gözləyirik?
Yaxud demokratiyanın d-si belə həqiqətənmi bizim ölkəmizə hələ gəlməyib?
Məncə məsələ bir az fərqlidi və fərqli yanaşmadadı.
Demokratiya bizim ölkəmizə çoxdan gəlib, ancaq bir az əyri-üyrü yollarla, bir az da tərs-mayallaq gəlib.
Bu tərs-mayallıq insanları da çaş-baş salıb və buna görə də demokratiyanın yerini tapa bilmirik.
Necə?
İzah edim o zaman
Demokratiya sözü iki sözdən meydana gəlir – qədim yunan dilində “demos” xalq, “kratos” hakimiyyət deməkdir.
Bunu həm də ona görə yazıram ki, bütün günü mənasını bilmədikləri demokratiya sözünü çığıranlar, heç olmasa söhbətin nədən getdiyini bilsinlər.
Qısaca Demokratiya= demos (demo – xalq) + kratos (kratiya -hakimiyyət) = Xalq Hakimiyyəti
Hər zaman sıralamada Xalq öz hakimiyyətindən bir addım irəli olmalıdır ki, həmin hakimiyyətə nəzarət edə bilsin.
Demokratik cəmiyyətlərdə xalq öz hakimiyyətini seçmə və dəyişdirmə imkanına malikdir.
Azərbaycanda isə bu iki sözün yeri dəyişik düşüb.
Azərbaycandakı kratos öz demosunu formalaşdırmaq istəyir.
Belə olan halda Kratiyademo (Kratosdemos) yaranır.
Kratiyademo= kratos (hakimiyyət) + demos (xalq) = Hakimiyyətin Xalqı
Azərbaycan hakimiyyəti səviyyəsini düşürdüyü televiziya proqramlarıyla, mədəniyyətiylə, mətbuatıyla, qəzetiylə özünə bənzər xalq yaratmaq arzusundadır.
Bu isə təhlükəli tendensiyadır.
Sıralamada xalqla öz yerini dəyişən hakimiyyət sıralamada birinci olduğunu düşünür, ancaq yerinin tərs düşdüyünün ya fərqində deyil, ya da o fərqi görmək və göstərmək istəmir.
Yerini tərs salmaq isə heç də yaxşı əlamət deyil, çünki harada və kimin qucağında oturduğunu bilmirsən.
Hakimiyyət gərək öz xalqından sonra gəlsin, oturacaqsa öz xalqının qucağına oturmalıdır.
Başqasının qucağında oturub öz xalqına qan qusduranlar milli hakimiyyət sayıla bilməz.
Hakimiyyət(lər) hər zaman öz xalq(lar)ından zəif olmalıdırlar.
Çünki hakimiyyət xalqı deyil, xalq hakimiyyəti qurur, hakimiyyət xalqı deyil, xalq hakimiyyəti qoruyur.
Bir anekdot
Afrikada bu gün də mövcud olan qəbilələrdən birində maraqlı bir adət var.
Əgər qəbilə rəisi öz qəbiləsini çox incidərsə, qəbilə həmin rəisi o yerdə tərk buraxıb, başqa yerə köçürlər.
Qəbilə quruluşu ibtidai icma dövrünə aid olsa da çox ibrətamiz reaksiyadır.
Qulağınıza sırğa edib asın
Sizə hakimiyyəti verən bu xalqdır.
Xalqı olmayan hakimiyyət məhvə məhkumdur.
Xalqsız vətən də yoxdur və o vətəni idarə edəcək hakimiyyət də.
Öz xalqınıza qiymət verin ki, qiymət görəsiniz.
Entry filed under: Gündəlik. Tags: adət, afrika, aktual, anekdot, arzu, Azərbaycan, çaş-baş, ölkə, baş, birinci, cas, cəmiyyət, cəmiyyətlər, cığır, dövr, düş, demokratiya, demos, dəyiş, dəyişik, əlamət, əyri, əyri-üyrü, fərq, fərqli, görmək, göstərmək, hakimiyyət, hakimiyyətlər, hara, həqiqət, hərəkat, hərəkatçı, hərəkatçılar, ibtidai, ibtidai icma quruluşu, icma, idarə, kim, koç, kratiyademo, kratos, maraqlı, mayallaq, mövcud, müddət, müstəqil, mədəniyyət, məhkum, məhv, mətbuat, milli, nəzarət, pankart, proqram, proqramlar, qan, qəbil, qəbilə, qəbilələr, qiymət, qucaq, qulaq, quruluş, qusdur, quş, reaksiya, rəis, say, sayıl, söz, seçmə, səviyyə, sosial, sosial şəbəkə, sosial şəbəkələr, sual, sıra, sırala, sıralama, sırğa, televiziya, tərd, tərk, tərs mayallaq, vətən, xalq, xalq hərəkatı, xalqlar, yanaşma, yaratmaq, yaxşı, zaman, zəif, şəbəkə, şəkil.

















1.
Cahangir Aliyev | 15/05/2012 at 18:48
bu güzgü variantidir))
2.
Ilkin Ismayilli | 22/05/2012 at 21:41
Tecili BBC-ye baxin. Ilhami yixib sürüyürler.
3.
Musa Shalomov | 22/05/2012 at 21:43
var olsun elyev/ bizler yehudileri tatalari talishlari ermeileri yedizdirir besdir/ yerde qalanlar ozleri biler/ var olsun
4.
Goncha Askerova | 05/09/2012 at 11:06
En azindan bugun demokratik cemiyyetde yashamasaydiq siz oz fikirlerinizi bele achiq ifade ede de bilmezdiniz
5.
Michael Corleone | 05/09/2012 at 11:07
”Demokratiya” anlayishinin ozunun ne oldugunu teessuf ki, bir choxlari bele hech anlamir.